مصاحبه صدای آلمان با فاطمه حقيقت جو

چه آينده ای در انتظار اصلاح طلبان معترض است؟

فاطمه حقيقت جو :

اگر فشار خارجی وجود نداشته باشد حتما فضای داخلی توام با سرکوب و بازداشت و دستگيری خواهد بود.

 

 

خانم فاطمه حقيقت جو، اولين نماينده ی مستعفی بود که مجلس استعفای او را پذيرفت. ايشان در مورد بحران سياسی کنونی در ايران، تخلفات انتخاباتی، گسست در ميان نيروهای اصلاح طلب و همچنين احتمال سرکوب مخالفان و اصلاح طلبان معترض و روند آتی تحولات در کشور به پرسشهای صدای آلمان پاسخ داده اند.

 

مصاحبه گر: بهنام باوندپور

 

دويچه وله: خانم فاطمه حقيقت جو، آيا پس از استعفای از مجلس ممکن است وارد فعاليت های درون حکومتی بشويد، يا به شکل مستقل به فعاليت سياسی خودتان خواهيد پرداخت؟

فاطمه حقيقت جو: من از مجلس استعفا نداده ام که حالا بروم پست اجرايی بگيرم. بنابراين علاقمندم که بيشتر در نهادهای مدنی فعاليت سياسی ام را ادامه بدهم.

 

دويچه وله: به نظر شما شايعاتی از اين دست که شما به انگلستان رفته ايد، چه دلايلی می تواند در پس خود داشته باشد؟

فاطمه حقيقت جو: من فکر می کنم که در واقع مخالفين برعليه من می خواهند شايعاتی را دامن بزنند و نمی دانم چرا اين نوع شايعات در جامعه هم می گيرد. من در حال حاضر دانشجوی دوره ی دکترا هستم، بنابراين خيلی بی معنی ست که بورس تحصيلی بگيرم و يا پناهنده بشوم. ايران کشور من است و من ترجيح می دهم در کشورم باشم. البته منافاتی ندارد که آدم چند صباحی در کشورهای ديگر به مطالعه و يا کارهای ديگر بپردازد. من در حال حاضر چنين قصدی را ندارم و در ايران می مانم. البته طبيعی ست که دعوتهايی که از من به عمل می آيد، آنها را می پذيرم و به سفرهای موقت هم علاقمند هستم و انجام هم می دهم.

 

دويچه وله: شما از جمله کسانی بوده ايد که مطرح کرده اند، می خواهند انتخابات مجلس هفتم را به رفراندوم تبديل بکنند. آيا فکر می کنيد اين ايده با شکست مواجه شده است؟

فاطمه حقيقت جو: اين ايده عملياتی نشد. يعنی از طريق احزاب ما، احزابی که ما در آنها فعاليت می کنيم، مورد پذيرش قرار نگرفت و عملياتی نشد و شايد کم و بيش بتوان اين را گفت. البته همانطور که می دانيد مجموع شرکت کنندگانی که اعلام می شود، ۵۰ درصد هستند که موارد بسيار زياد مستندی در بعضی از حوزه ها وجود دارد که بيش از ۱۰۰ درصد واجدين شرايط، آرا در صندوق بوده و تقلب هايی که شنيده شده است. با توجه به اينکه ۱۵ درصد هم آرای سفيد در صندوقها ريخته شده است، حکايت از اين دارد که بازار شايعاتی که عدم رای دادن، در زندگی شخصی افراد تاثير خواهد گذاشت، بی تاثير نبوده است. هم چنين من احساس می کنم که مردم نگران مداخله ی خارجی هم بوده اند و يک درصدی هم به اين دليل شرکت کرده اند. علاوه بر اين، بخشی از گروههای دوم خرداد هم در انتخابات شرکت کرده اند، که مجموع اينها همين ۵۰ درصد را تشکيل می دهد. طبعا اگر جبهه ی دوم خرداد يکدست شعار عدم شرکت در انتخابات را اعلام می کرد، ما شاهد چنين حضوری نبوديم و شايد هم بشود پذيرفت که بحث تبديل کردن اين انتخابات به عنوان رفراندوم مورد پذيرش مردم واقع نشده است.

 

دويچه وله: به مسئله شرکت بخشی از نيروهای اصلاح طلب در انتخابات اشاره کرديد. آيا فکر نمی کنيد شرکت بخشی از اين نيروها و عدم شرکت بخش بزرگی از نيروهای جبهه ی دوم خرداد، عملا گسستی قطعی در اين جبهه به وجود آورده است؟

فاطمه حقيقت جو: از ابتدا جبهه ی دوم خرداد نيروی يکدستی نبود. همانطور که از عنوانش هم مشخص است که واژه ی جبهه به کار گرفته شده است، حکايت از ديدگاههای مختلف در درون اين جبهه دارد.....

 

دويچه وله: ولی قاعدتا در يک جبهه بر سر يک حداقل به توافق رسيده می شود.

فاطمه حقيقت جو: آن حداقل، حداقلی بوده است که شامل طرفداران آقای خاتمی می شود و مخالفت و نفی اقتدارطلبی در کشور. اين حداقل بيشتر از اين نبوده است. ولی در عين حال می خواهم بگويم که از ابتدای شکل گيری جبهه ی دوم خرداد، ما شاهد يک طيف وسيع از ديدگاهها بوديم که در مورد مسايل مختلف بسيار متفاوت از همديگر می انديشيدند. انتخابات مجلس هفتم هم همينطور. در واقع می توان گفت که ائتلافها در درون اين جبهه مقطعی بوده و دائمی نبوده است.

 

دويچه وله: اگر نمايندگان کنونی مجلس از نظر شورای نگهبان صالح نيستند، به نظر شما چگونه می توانند از لحاظ قانونی قانون تصويب بکنند، فکر می کنيد اين بحران در نهايت چگونه حل خواهد شد؟

فاطمه حقيقت جو: شورای نگهبان خودش هم می داند که سليقه ای عملکرده است و همواره هم شورای نگهبان در اختيار يک ديدگاه بوده است. بنابراين من مشروعيت قانونی نمايندگان فعلی را زير سوال نمی برم. همين شورای نگهبان در دوره ی بعد هم ممکن است که يک عده ی ديگر را که در مجلس هفتم نماينده هستند، صلاحيتشان را زيرسوال ببرد. تاييد و يا عدم تاييد صلاحيت نمايندگان توسط شورای نگهبان، قانونا نمی تواند صلاحيت نمايندگان را زير سوال ببرد.

 

دويچه وله: منظور من خانم حقيقت جو مانعه الجمع بودن اين دو قضيه است. از يکطرف شورای نگهبان طبعا خواستار اين است که قوانين، از جمله مثلا قانون بودجه سال آينده تصويب بشوند و از طرف ديگر صلاحيت اين نمايندگان را رد کرده است.

فاطمه حقيقت جو: می دانم منظور شما چيست، ولی می خواهم بگويم به لحاظ حقوقی قاعدتا اين نمی تواند زير سوال برود.

 

دويچه وله: تناقضی هم در اين ميان در کار شورای نگهبان وجود ندارد؟

فاطمه حقيقت جو: مسلما. تناقض که در کار شورای نگهبان فراوان است. نه تنها در تاييد و رد صلاحيت نمايندگان، بلکه حتا در تاييد و رد قوانين. يعنی در دوره ای که مجلس در اختيار جناح ديگری بوده، قانونی تاييد می شود که همان قانون در دوره ی ديگری که ترکيب اکثريت مجلس مطابق نظر شورای نگهبان نبوده، رد می شود. از اين تناقضهای رفتاری فراوان می توان ذکر کرد. به همين دليل من معتقدم که چندان نمی توان اتکا به آن کرد و به لحاظ حقوقی آن را زير سوال برد. صرفا می توان اتکای شکلی کرد و نه اتکای محتوايی.

 

دويچه وله: بعضی از نمايندگان مطرح کرده اند که تلفنی به مرگ تهديد شده اند. خود شما هم در استعفانامه تان به «تهديدها و ارعابها» اشاره کرده ايد. از مطالب مندرج در روزنامه «حمايت» ارگان سازمان زندانها هم باخبر هستيد. با توجه به اخبار منتشرشده در رابطه با ستاد موسوم به «ستاد ضداصلاحات»، که خبر از «ترور و سرکوب» می دهند، ارزيابی شما از احتمال به کارگيری خشونت عليه مخالفان در ايران چيست؟

فاطمه حقيقت جو: ميزان، کيفيت و حجم اين تهديدات و سرکوبها به اعتقاد من، بستگی به ميزان فشار و يا عدم فشار خارجی دارد. محافظه کاران در طول اين مدت رفتاری نشان داده اند که وقتی فشار خارجی زياد است، اين نوع شيوه ها را کاهش می دهند و وقتی فشار خارجی وجود ندارد، اقدام به اين شيوه ها می کنند. من آينده را چنين پيش بينی می کنم که اگر فشاری وجود نداشته باشد، حتما فضای داخلی توام با سرکوب و بازداشت و دستگيری خواهد بود، ولی اگر فشاری باشد حتما اين فشارها به شدت کاهش پيدا می کند.

 

دويچه وله: ارزيابی شما از عملکرد آقای محمد خاتمی رييس جمهور در دفاع از اصلاح طلبان معترض چيست؟

فاطمه حقيقت جو: من فکر می کنم که آقای خاتمی می توانست در شرايط موجود بهتر عمل بکند و زمينه ی عقب نشينی عملکرد غيرقانونی نهادهای انتصابی را فراهم بکند، ولی از قدرتش به اندازه ی کافی استفاده نکرد.

 

دويچه وله: آينده را چگونه می بينيد؟

فاطمه حقيقت جو: من خيلی به آينده خوش بين نيستم.

 

دويچه وله: می توانم بپرسم چرا؟

فاطمه حقيقت جو: به دليل اينکه محافظه کاران رفتارشان توام با عقلانيت و خرد نيست.