پيش ​بينی​ شمس​الواعظين از آينده تحولات سياسی در ايران؛

محافظه کاران تکليف روشن و آينده ​​ای تاريک دارند

مجمع تشخيص مصلحت به مجلس سنا و مجلس شورا به مجلس مشورتی تبديل خواهد شد

 

 

ماشاالله شمس الواعظين در ميزگرد آينده تحولات سياسی در ايران، گفت: به دليل تسلط محافظه​کاران بر نفت و حوزه دفاعی در ايران اين امکان وجود دارد که غرب بر سر منافع خود در منطقه با محافظه کاران سنتی ايران به توافق کامل برسد.

به گزارش خبرنگار ايلنا، سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات افزود: ترديد جدی دارم که امريکا تا اطلاع ثانوی طرفدار واقعی دموکراسی در ايران باشد.

اين روزنامه نگار گفت: معدل دموکراسی در ايران بسيار بالاتر از معدل دموکراسی در کشورهای همسايه است و سر نخ کنترل همه تحولات در دست محافظه​کاران است و به دليل منافع مشترک هر سياستمدار واقع​نگری متمايل به مرکزيت و قطب قدرت در کشور می​شود.

وی افزود: علايق امريکا در عراق و مشکلاتی که امريکا پس از دخالت در اين کشور دارد، همچون موضوع شيعيان عراق که تحت تاثير آيت​الله سيستانی قرار دارند، آمريکا را وا می​دارد تا با محافظه​کاران ايران که ارتباط موثری با آيت​الله سيستانی دارند به توافق برسند.

شمس​الواعظين تسلط بر فرآيند توليد، اکتشاف، استخراج و بازاريابی نفت و همچنين تسلط بر سياستهای دفاعی را از جمله موارد مثبت برای توافق ميان غرب و محافظه​کاران ​دانست و از موضوع سياستهای اقتصادی و تفاوتهای ايدئولوژيک به عنوان موانع اين اتحاد ياد ​کرد.

به گفته وی، محافظه​کاران ناگزير از تغيير نگاه به سياستهای اقتصادی خود هستند و در موضوع تفاوتهای جدی ايدئولوژيک در اين اتحاد نيز تسامح خواهند کرد.

شمس​الواعظين سپس به مصاحبه يکی از سران محافظه​کار با روزنامه فرانسوی لوفيگارو به عنوان دلايل بروز اين تسامح ايدئولوژيک ياد کرد که گفته بود: «ما لای کتاب را می​بنديم».

اين روزنامه​نگار تاکيد کرد: در دوران تصدی اصلاح​طلبان، محافظه​کاران علاوه بر در اختيار داشتن تمام ابزارهای قدرت و ثروت، به راحتی با ابزارهای تبليغی و رسانه​ای خود به انتقادات جدی و حتی توهين به اصلاح​طلبان پرداختند .

به اعتقاد وی در دوره محافظه​کاران بهار مطبوعات آزاد، پارلمان مستقل و آزادی بيان در جامعه به اتمام خواهد رسيد و اصلاح​طلبان فاقد سلاح تبليغی موثر خواهند بود و محافظه​کاران رسانه​ها را به صورت يک طرفه مديريت خواهند کرد.

سردبير روزنامه توقيف شده جامعه گفت: برخلاف اصلاح​طلبان که آينده روشن و تکليف تاريک و مغشوشی دارند، محافظه​کاران آينده تاريک و تکليف روشنی دارند.

به اعتقاد شمس​الواعظين، به هر حال محافظه​کاران در حوزه قدرت دچار چالشهای جدی می​شوند و انشقاقهای جدی​تری خواهند داشت و جدال بين آقازاده​ها به سمت اقتصاد صنعتی جهت گيری کرده و ميان محافظه​کاران طرفدار اقتصاد بازار، اختلاف نظرهای شديدتری رخ خواهد داد.

وی افزود: چالشهای جدی محافظه​کاران سنت گرا در حالی صورت می​گيرد که اين گروه در سالهای گذشته پس از دوم خرداد به توليد فکر و انديشه نپرداخته​اند و همين موضوع آنان را به لحاظ تئوريک دچار مشکلات جدی​تری خواهد کرد.

اين روزنامه نگار سپس به تمايزات محافظه​کاران و اصلاح​طلبان در حوزه تاکتيک و استراتژی پرداخت و گفت: استراتژی اصلاح​طلبان بيمه کردن نظام سياسی بود ولی در تاکتيک طوری عمل کردند که در ساخت چالش برانگيز قدرت شائبه مخالفت با نظام را به ذهن متبادر می کرد.

وی ابراز عقيده کرد: برخلاف اصلاح​طلبان آنچه که از عملکرد محافظه​کاران بر می​آيد، استراتژی نابودی نظام است ولی در تاکتيک گويی به دنبال حفظ نظام هستند.

شمسالواعظين سپس به پيام تبريک خاتمی در سی و سومين شماره روزنامه جامعه اشاره کرد که طی آن خاتمی خواسته بود تا «مطالبات مردم را در بدنه اجتماعی مطرح کنند» و سپس ادامه داد: ما اعلام کرديم نگران به هم ريختن ظرفيتهای موجود اجتماعی در ساخت قدرت هستيم زيرا ظرفيت​های اجتماعی فراتر و ظرفيت​های ساخت قدرت فروتر هستند و همين موضوع منجر به عدم توازن اجتماعی خواهد شد که فضای چالش برانگيزی پديد خواهد آورد.

اين روزنامه​نگار افزود: اصلاح​طلبان در تاکتيک نبايد به گونه​ای عمل می​کردند که در ظاهر نظام سياسی را تهديد کند و از انتقال وحشت به نيروی رقيب بايد پرهيز می​کردند.

شمسالواعظين سپس توصيه کرد: اصلاح​طلبان در رويکرد بازگشت خود به بدنه اجتماعی در جستجوی پيوند جدی با بخشهای توليد ثروت و قدرت باشند.

وی گفت: لازمه اين کار تغيير نگرش جدی در بنيادهای فکری اصلاح​طلبان است که عمدتا خواستگاه چپ سنتی و مدرن دادند.

شمس الواعظين افزود: به هر حال اصلاح​طلبان برای بازگشت درباره به ساخت قدرت نياز به گروههای حامی جدی دارند و نبايد بازگشت به بدنه اجتماعی را يک شعار توخالی تلقی کنند و بايد به لوازم آن کاملا پای​بند باشند.

تحليلگر مسائل اجتماعی و سياسی گفت: اصلاح​طلبان اگربه لوازم اصلاح​طلبی و رفروم پای​بند باشند، بايد در ميان طبقات موجود مولد ثروت و قدرت به دنبال طبقه حامی بگردند و هرگونه ائتلاف ميان خرده بورژوازی و طبقات متوسط با اصلاح​طلبان راديکاليسمی پديد می​آورد که به انقلاب می​انجامد و مطمئنا بهرفورميسم و اصلاح​طلبی ختم نمی​شود.

شمس​الواعظين سپس به تحولات مربوط به انتخابات که طی آن محافظه​کاران به ساخت تصميم​گيری نظام بازگشتند اشاره کرد و گفت: صرف نظر از بی​قاعدگی​هايی که در جريان انتخابات پيش​ آمد، مجلس ششم را نقطه عطفی در تاريخ ايران می​دانم، زيرا مجلس ششم آخرين دوره نظام پارلمانی در ايران مطابق آموزه​های نظام​های جهانی می​دانم.

وی گفت: پس از مجلس ششم ما وارد يک فضای مجلس مشورتی شده​ايم که پيش​تر آقای هاشمی رفسنجانی در گفت و گو با شبکه چهارم سيما به آن اشاره کرده بود.

شمس​الواعظين ادامه داد: در آن مصاحبه رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام تاکيد کرده بود؛ ​از اين پس مجلس در چارچوب سياست​های کلی نظام که از سوی رهبری و مجمع تشخيص مصلحت نظام بررسی می​شود، فعاليت خواهد کرد.

شمس​الواعظين با بيان اين نکته که مجلس ششم به دليل تبديل شدن به مرکز تزاحم​های سياسی و انتقال مطالبات از بدنه اجتماعی آقايان را به اين نتيجه رساند که مزاحمت​های پارلمانی، آينده مخاطره آميزی برای ساخت قدرت دارد، گفت: محافظه​کاران به اين جمع​بندی رسيدند و برچيدن بساط پارلمان و جايگزينی آن با يک مجلس مشورتی را در دستور کار قرار دادند.

وی دلايل مخالفت با چنين مجلسی را اين گونه بيان داشت: ۱- تصويب لوايح و طرحهايی که با خواست نظام سياسی مغايرت داشت. ۲- نطق​های آتشين نمايندگان که عملکرد نهادهای انتصابی را هويدا می​کرد. ۳- درگيری​های مداوم با نهادهای قضايی و عيان کردن برخورد اين نهاد با نهادهای مدنی ۴- تحقيق و تفحص از نهادهای تحت امر رهبری ۵- برقراری ارتباط با اپوزيسيون خارج از حکومت.

به گفته اين تحليلگر ظرفيت​های نظام بالاتر نرفته بود و اين در حالی بود که برای اولين بار در تاريخ ايران مطالبات مجلس به شدت از ظرفيت​های سياسی نظام فراتر رفته بود.

شمس​الواعظين افزود: نظام سياسی به اين فکر افتاد که با پارلمانی از اين دست نمی​تواند کار کند و به همين دليل از طريق دوپينگ سياسی (نظارت استصوابی) به گروههای مخالف اصلاحات انرژی تزريق کرد تا پارلمان را فتح کنند.

شمس​الواعظين گفت: به نظر من مجمع تشخيص مصلحت تبديل می​شود به يک مجلس سنا و مجلس شورای اسلامی نيز تبديل به يک مجلس مشورتی خواهد شد و اين گمانه زنی نيست، بلکه قطعا تحقق خواهد يافت.

تحليلگر مسائل سياسی و اجتماعی سپس به تحولی تازه در ساخت سياسی ايران اشاره کرد و گفت: به نظر من بافت مديريتی کشور از روحانيت به غير روحانی تغيير می​کند زيرا به دليل قرار داشتن روحانيت در موقعيت اجتهادی بين سران حکومت که روسای روحانی داشتند، اختلاف نظرهای جدی بروز می​کرد و همين موضوع شکاف​های مخاطره​آميزی در ساخت سياسی بوجود می​آورد و به همين دليل گرايش جديدی در مديريت کشور بوجود آمده است و آن هم استفاده از نيروهای مقلد به جای نيروهای مجتهد در سطوح مديريت کلان است.

شمس​الواعظينادامه داد: روحانيت برای ايفای نقش دوگانه در قدرت دستخوش مشکلات زيادی شده است، چون از يک طرف نمايندگی دين را دارد و از طرف ديگر می​خواهد کار سياسی و سکولار در جامعه انجام دهد و همين موضوع ​شان دينی روحانيت را کاهش می​دهد.

به گفته وی روحانيت در رويکرد جديد نقش نظارتی خود را تقويت خواهد کرد و بستر​های اجرايی را به غير روحانيون واگذار می​کند و در انتخابات آينده رئيس جمهوری نيز اين نظريه تاييد خواهد شد.

اين تحليلگر گفت: اکنون روند جذب روحانيون به ساخت قدرت توسط مردم رو به کاهش است و به همين دليل تصميم به حضور در نهادهای نظارتی گرفته​اند.

وی در ادامه تحليل انتخابات مجلس، به نشانه​های ديگری همچون ورود نظاميان و مشخصا بازنشستگان سپاه در انتخابات اشاره کرد و اينگونه تحليل کرد: انتخابات نشان داد سپاهيان قديمی از شهرهای مختلف وارد مجلس شده​اند و اين حرکت بسيار برای مطالعات اجتماعی جالب توجه است.

به اعتقاد وی صرف نظر از مشکلات اجرايی اين حضور، اين برنامه الگويی جديد از جذب حاملان جدی را همچون مدل دموکراسی ترکيه در پی خواهد داشت.

شمس​الواعظين افزود: از اول انقلاب تاکنون نظام سياسی از فقدان طبقه حامل جدی و وفادار رنج می​برده است و به نظر می​رسد روحانيت در موقعيت گروه حامل فراگير به دليل نداشتن موقعيت طبقاتی مسلط، نتوانسته پشتوانه قدرت قرار گيرد.

اين تحليل​گر سياسی و اجتماعی که در جمع کارشناسان خبرگزاری جمهوری اسلامی ،ايرنا، سخن می​گفت،افزود: سوق دادن نيروهای بسيج و سپاه به فعاليت​های اقتصادی در حوزه نفت و دفاعی که محافظه​کاران هرگز اجازه ورود اصلاح​طلبان را به اين حوزه​ها ندادند، دليل اصلی اثبات چنين تحليلی است.

به گفته وی، اگر مثبت به اين پديده نگاه شود، چيزی شبيه مدل ترکيه در ايران روی می​دهد که نظاميان بازنشسته در ارکان قدرت می​نشينند و از موضع مدرنسيم دفاع می​کنند.

به اعتقاد وی، سپاه می​تواند اين وظيفه را به خوبی انجام دهد، زيرا عنصر وفاداری آنها از عرصه نظامی به عرصه سياسی گسترش می​يابد.

به اعتقاد اين روزنامه​نگار، قرارگرفتن سپاه در اين موقعيت جديد اگرچه دارای امکانات مناسبی است اما با موانعی نيز همراه است.

شمس​الواعظين افزود: سپاه در بنيه دفاعی کشور ابتکار عمل دارد ولی نسبت آنها با موضوع نفت و سياستهای اقتصادی نامشخص است و همچنين نسبت اين نيروهای حامل جديد با مفاهيم حقوق بشر و دموکراسی نيز بايد روشن شود.

به باور وی در صورتی​که سپاه با رويکردهای دموکراتيک نسبت مثبتی برقرار کند، گروه حامل سپاه و نظامی می​تواند ريشه دواند در غير اينصورت استحاله می​شود و در جريان مبارزات دموکراتيک ذوب خواهد شد و دوباره بحران گروه حامل برای نظام باقی خواهد ماند.