مراسم «روز نفی خشونت» در دفتر جبهه مشارکت

حجاريان:

به جای سالگرد ترور من، برای مرگ زهرا کاظمی سالگرد بگيريد

پس از قتل شريف، مختاری و پوينده، کانون نويسندگان، نامه​ای برای آقای خاتمی نوشت و ضمن ابراز احساس عدم امنيت، درخواست ملاقاتی با وی کرد. آقای خاتمی، پی​گيری و رسيدگی اين نامه را به من سپردند. من نيز آنان را به دفتر خود دعوت کردم. سيمين بهبهانی، محمود دولت​آبادی، فريبرز رئيس​دانا، درويشان و فرشته ساری و جمعی ديگر از اعضای اين کانون در اين ديدار حضور داشتند.

شخصا می​خواستم وضعيت آنان را پی​گيری کنم و روزنامه​ی صبح امروز وسيله​ای شد برای اين امر؛ هم​چنان​که از بدو تاسيس تا روز توقيفش، هر روز در اين روزنامه خبری درباره قتل​های زنجيره​يی وجود داشت.

 

 

سعيد حجاريان، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ايران اسلامی در مراسم "روز نفی خشونت" که به مناسبت چهارمين سالگرد ترور وی در دفتر مرکزی اين حزب برگزار شد، به بيان خاطراتی از گذشته پرداخت.

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، حجاريان با بيان اينکه شايد علت ترورش پرداختن به مساله قتلهای زنجيره​يی بوده است، گفت: پس از قتل شريف، مختاری و پوينده، کانون نويسندگان، نامه​ای برای آقای خاتمی نوشت و ضمن ابراز احساس عدم امنيت، درخواست ملاقاتی با وی کرد. آقای خاتمی، پی​گيری و رسيدگی اين نامه را به من سپردند. من نيز آنان را به دفتر خود دعوت کردم. سيمين بهبهانی، محمود دولت​آبادی، فريبرز رئيس​دانا، درويشان و فرشته ساری و جمعی ديگر از اعضای اين کانون در اين ديدار حضور داشتند.

حجاريان با يادآوری اين​که زمانی اعضای کانون نويسندگان، ادعا کرده بودند که طی سفری به ارمنستان برخی می​خواستند آنان را با اتوبوس به ته دره بيندازند، افزود: آن زمان می​گفتم امکان ندارد در جمهوری اسلامی چنين کارهايی شود، ولی پس از قتل​های زنجيره​يی باور کرديم که گروه سعيد امامی می​توانند چنين کارهايی کنند. اعضای اين کانون در شرايطی به من مراجعه کرده بودند که روزنامه​ی صبح امروز را منتشر می​کردم و گروههای خودسر، هر روز اين روزنامه را تهديد می​کردند. با وجود اين از عبدالله نوری وزير وقت کشور درخواست کردم برای آنان محافظ بگذارد.

حجاريان ادامه داد: شخصا می​خواستم وضعيت آنان را پی​گيری کنم و روزنامه​ی صبح امروز وسيله​ای شد برای اين امر؛ هم​چنان​که از بدو تاسيس تا روز توقيفش، هر روز در اين روزنامه خبری درباره قتل​های زنجيره​يی وجود داشت.

وی با اعتقاد به اين که وجود چنين اخباری، خاری بود در چشم کسانی که قصد ترويج خشونت را داشتند، افزود: مضاف بر اين​که مقالات اکبر گنجی هم به جان آنان آتش می​انداخت.

عضوشورای مرکزی جبهه​ی مشارکت با بيان اين​که به همين خاطر هم روزنامه را بستند و او را ترور کردند، ادامه داد: البته اگرچه عبدالله نوری را ترور نکردند ولی بلای ديگری سرش آوردند.

حجاريان با اشاره به اين​که ​۱۱ کتاب در مورد ترور وی نوشته شده است و افراد متعددی در اين خصوص اظهارنظر کرده و تبری جسته و اين کار را مضموم خوانده​اند، گفت: در شرايطی که پزشکان شرافتمندی از تعطيلات نوروزی خود گذشتند و حتی دکتر قاجار و سميعی از خارج از کشور به بالين من آمدند و در شرايطی که نلسون ماندلا - که من بسيار به وی ارادت دارم و نسبت به او احساس دين می​کنم - که از خشونت​طلبی و جنگ داخلی در آفريقای جنوبی جلوگيری کرد، طی دو تماس تلفنی، احوال مرا از خاتمی جويا شد و حتی پيشنهاد ارسال پزشکانی به ايران را برای مداوای من داد و در شرايطی که وزارت خارجه​ی فرانسه هم در اين موضوع بيانيه​ای صادر کرد و پيشنهاد ارسال پزشک به ايران را نيز ارايه داد، من تعجب می​کنم که چه​طور يک نفر از آقايان در داخل لام تا کام حرفی نزد و در شرايطی که تمام مسوولان در داخل اين اقدام را محکوم می​کردند، او سکوت کرد.

وی به بيان خاطره​ی ديگری پس از ترورش اشاره کرد و آن اين​که دو سال پيش به ملاقات يکی از مراجع تقليدی که دوست وی نيز بوده است رفته و اين مرجع در آن ملاقات به او گفته است خدا روی عزرائيل را سياه کند و در پاسخ به اظهار تعجب حجاريان درخصوص علت اين گفته، توضيح داده است «وقتی که تو ترور شدی، من فکر می​کردم که حتما ميميری. به همين خاطر دليلی نديدم که به عيادت تو به تهران بيايم ولی تو دوباره زنده شدی و آمده​ای به قم به عيادت من. من خيلی شرمنده شدم. عزرائيل من را اين​طور شرمنده کرد».

حجاريان اضافه کرد: در پاسخ به اين دوست گفتم عزرائيل ملکه​ی مقرب درگاه خداست. انشاءالله ​۱۰ بار ديگر هم به عيادت شما بيايم.

به گزارش ايسنا، حجاريان پس از پايان بيان خاطره​های فوق، به سوالات حاضرين صرفا در مورد ترورش پاسخ داد.

سعيد شريعتی عضو شورای مرکزی جبهه​ی مشارکت با بيان اين​که علت عدم شکايت حجاريان از ضاربانش را می​داند، از او خواست تا اين مساله را برای حاضرين توضيح دهد.

حجاريان با بيان اين​که از ضاربين خود نه شکايت کرده و نه رضايت داده است، ادامه داد: من اعتنايی به دستگاه قضايی نکردم؛ چون اعتقادی هم به آن ندارم. اگر ذره​ای اعتقاد به آنها داشتم که ترتيب اثری در اين زمينه می​دهند حتما شکايت می​کردم. خودتان شاهديد که ضارب من پس از اين ترور، در پرونده​ی ديگری در دادگاه، فاقد پرونده​ی کيفری معرفی شد. اين وضع دستگاه قضايی ماست. من به کجا شکايت کنم؟ اصلا چنين دستگاهی قابل شکايت است؟

حجاريان در پاسخ به سوال يکی از حاضرين که توضيح بيشتری در مورد تئوری «اصلاحات مرد، زنده باد اصلاحات» که در اردوی شاخه جوانان جبهه مشارکت در سال جاری از سوی وی مطرح شده بود، جويا شد گفت: اصلاحات که ترور نشده است. در مورد ترور سوال کنيد.

وی در پاسخ ديگری که به پوشش گسترده​ی خبری صدا و سيما از فاجعه​ی ترور وی اشاره داشت گفت: من آن موقع خيلی عزيز شده بودم. حتی يکی از روزنامه​های عصر در آن موقع به من می​گفت «سعيد عزيز». در شرايطی که C.N.N و B.B.C دائما گزارش​هايی از من پخش می​کردند و مردم در داخل خواهان خبر بودند، رسانه​های داخلی هم مجبور بودند خبر بدهند ولی عزيز بودن من فقط يک شب طول کشيد و بعد از اين​که زنده ماندم، در اين رسانه به فراموشی سپرده شدم. من برای آنها خوب بودم به شرط اين​که مرده باشم.

اين عضو شورای مرکزی جبهه​ی مشارکت در پاسخ به سوال ديگری مبنی بر اين​که به واقع همان ​۵-۶ نفر دستگير شده را عامل ترور خود می​داند يا نه؟ اظهار بی​اطلاعی کرد و يادآور شد: همواره مردم بسياری در مقابل ساختمان شورای شهر جمع می​شدند و عريضه می​دادند. هميشه هم پليس حضور داشت. در آن روز هم در حالی که داشتم يکی از آن نامه​ها را می​خواندم، از فاصله​ی يک متری آن موتور پيچيد و شليک کرد و من نديدم که چه کسی بود.

وی هم​چنين در پاسخ به سوال ديگری درخصوص گزارشی در سايت اينترنتی اميرفرشاد ابراهيمی در مورد ترور وی اظهارنظر کرد: بعيد می​دانم اطلاعات او در اين زمينه کافی بوده باشد.

يکی از حاضرين که ادعا می​کرد با نويسنده​ی سرمقاله​ی روزنامه​ی عصری که حجاريان را «سعيد عزيز» خوانده بود، گفت​وگو کرده است، ادامه داد: اين نويسنده معتقد بود که حجاريان از نيروهای خوب انقلاب است که منحرف شده و هنوز اميد آن می​رود که او برگردد. اين نويسنده هم​چنين اظهار اميدواری کرده بود که اين خط فکری [بازگشت حجاريان از مسير انحرافی] در ميان ديگر اصولگرايان نيز پذيرفته شود.

حجاريان در پاسخ به او گفت: اتفاقا يکی از آقايان پس از آن​که به هوش آمدم به من گفت که در زمانی که در اغما بوده​ام، بر بالين من حاضر شده و يک حمد برای سلامتی من در گوشم خوانده و گفته است «سعيد جان تو توبه کن، خدا تو را برمی​گرداند».

وی افزود: «نمی​دانم شايد در اغما بوده​ام، حواسم نبوده و توبه کرده​ام که به زندگی بازگردانده شده​ام».

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، حجاريان در پايان مراسم در جمع خبرنگاران گفت: اصلاح طلبان بايد از نخبه​گرايی به توده​گرايی تغيير جهت دهند.

وی جامعه مدنی در ايران را نيمه جان دانست و در پاسخ به سوال خبرنگاری که از احتمال سرنوشتی مشابه نهضت آزادی برای جبهه مشارکت ميپرسيد، گفت: آنان نخبهگرا بودند، اگرچه اصلاح​طلبان و جبهه مشارکت نيز تاکنون چنين بودهاند ولی بايد به سوی تودهگرايی پيش روند.

به اعتقاد وی اين امر نيازمند ابزار رسانهای، صنوف و سنديکاهاست که بايد به آنها پرداخته شود.

حجاريان ادامه داد: از اين پس که اصلاح طلبان از فعاليتهای حکومت فارغ ميشوند، فرصت پرداختن به اين کارها را دارند و خواهند توانست جامعه مدنی را شکل دهند. اگر چه اين کار بسيار وقتگير است.

عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت يادآور شد: در نتيجه چنين امری حوزه قدرت نيز به تدريج دست يافتنی خواهد شد و بايد به هر طريق ممکن بار ديگر وارد اين حوزه شد.

وی در پاسخ به سوال يکی از خبرنگاران که از احتمال انتقامجويی محافظه​کاران پرسيد، اين احتمال را رد کرد و گفت: آنان گويا لقمهای را خوردهاند که بايد آن را هضم کنند.

حجاريان در پاسخ به سوال ديگری احتمال تعامل ميان محافظهکاران و خاتمی را نيز رد و احتمال داد: آنان با وزرای کشور و اطلاعات برخورد خواهند کرد.

 

علوی​تبار: جوهره حجاريان پرتو افکندن بر حوزه هايی که نياز به کنکاش داشت و انسجام بخشيدن به بخشهايی که پراکنده رفتار ميکردند بود

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، عليرضا علوی تبار طی سخنانی در مراسم "روز نفی خشونت" که به مناسبت چهارمين سالگرد ترور حجاريان در جبهه مشارکت ايران اسلامی برگزار می​شد، گفت: ترور حجاريان مجموعه ناهمگون "ما" را به يک پيوند عاطفی قدرتمند و يگانهتر تبديل کرد و چندگانگيها را از بين برد.

وی افزود: کنشهای بشر در عرصه سياست بيشتر عاطفی است و رفتارها بيش از عقلانی بودن، عاطفی و اقدامات ما ناشی از دوست داشتن و نفرتهاست.

وی اظهار داشت: برای فهم اقدامی که عليه حجاريان رخ داد، نقشه و اهداف را انکار نميکنم اما آنچه اين عمل را تسهيل کرد، در فضای عاطفی قابل فهم است.

علوی تبار افزود: بسياری از افراد، از مدتها قبل کينه کاشته بودند و چهرههای وحشتناکی از امثال سعيد در نظر زودباوران ساخته بودند و آن ترور حاصل آن کينههاست.

وی تصريح کرد: جوهره حجاريان پرتو افکندن بر حوزههايی که نياز به کنکاش داشت و انسجام بخشيدن به بخشهايی که پراکنده رفتار ميکردند بود و ترور و سلامت حجاريان در خدمت مصرف کلی او بود و اين اوج بهرهدهی يک انسان است که حتی هنگام حذف، هدف فرد را تعقيب کند.

علوی تبار با بيان اينکه وابسته بودن آمادگی برای فداکاری، سياست سالمتر و ماندگارتر را در پی دارد، گفت: اصلاحات در اين زمينه کما بيش موفق بوده و توانسته گفتمان خشونت دشمن را به نقد و گفتوگو تبديل کند.

 

کديور: حجاريان حق بزرگی بر گردن اصلاحات در ايران دارد.

به گزارش ايسنا، در اين مراسم هم​چنين کديور گفت: حجاريان حق بزرگی بر گردن اصلاحات در ايران دارد.

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، محسن کديور از ترور حجاريان به عنوان تلخترين حادثه​ای ياد کرد که بر اثر زير پا گذاشتن اخلاق صورت گرفته است.

وی اظهار داشت که هر ايدئولوژی که خشونت را تجويز کند، نميتوان آن را پذيرفت.

وی با بيان اينکه رنجی که حجاريان ميکشيد باعث اين تحول فکری در وی شد که آيا امکان ترور با استفاده از آن​چه وی شرع می​خواند وجود دارد؟ گفت که اين مساله را و مجازات شرعی را طی پنج ماه مورد تحقيق قرار داده است.

به گزارش ايسنا، فراهانی نيز در اين مراسم گفت: ترور حجاريان نقطه عطفی در مجموعه حلقههای بحرانی بود که جريان استبدادگرا در دههی گذشته را سامان داد.

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، مجيد فراهانی ابراز عقيده کرد: مروری بر پروژه استبدادگرايی، نشان ميدهد اين جريان از همه ابزارهای ممکن از جمله زندان، توقيف، رد صلاحيت، حبس فعالان دانشگاهی و ساير اقدامات برای رسيدن به هدف خود استفاده کرد.

وی اظهار داشت: ترور حجاريان حادثه​ای با بيشترين هزينه و سالها جا دارد دربارهاش بحث و تحليل شود و ريشههای تفکری که از آن ترور و حذف مخالف درميآيد بررسی شود.

 

هادی خانيکی: حجاريان راهی را گشود که در آن راه بعضی آسيبهای اجتماعی ما کاهش يافت.

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران (ايسنا)، هادی خانيکی طی سخنانی در مراسم "روز نفی خشونت" که به مناسبت چهارمين سالگرد ترور حجاريان در جبهه مشارکت ايران اسلامی برگزار می​شد، افزود: کاستن از دوگانهها و نزديک کردن آن​ها به هم از مسايلی است که در کشورهايی نظير ما مورد نياز است، زيرا وقتی اين دوگانه​ها به شکل خشن درآيد، از آن ترور بيرون ميآيد، اين در حالی است که می​توان به شکلی دوگانهسازيها را کم کرد.

وی اظهار داشت که در کشور ما بعضی پيش فرضها مانع ميشود فردی نقش خود را در کاستن فاصلهها ايفا کند، که شکاف بين مسوولان و مردم و شکاف دانشگاه و حوزههای عملی و اجرايی همه از عوامل آن هستند و حجاريان يکی از نقشهای خوب غلبه بر اين عوامل بود.

خانيکی اظهار داشت: اگر انديشههای اصلاحی در کشور ما پا گرفت بخشی از آن مديون افرادی است که نتوانستند جذمهها را بشکنند و در يکی از محدوده​ها باقی نمانند.

وی دربارهی تاثير هابرماس در ايران گفت: بايد ديد تفکر هابرماس چه حاملانی در ايران داشت، با يافتن آنان ميتوان فهميد که چرا نسبت به ديگر نظريه پردازان در ايران از مقبوليت بيشتری برخوردار بود.

خانيکی تصريح کرد: اگر افرادی مثل شريعتی تاثيرگذار بودند، قطعا جامعهشناسان ديگری نيز در آن زمان بودند اما شريعتی بين دو حوزه نظر و عمل پيوند برقرار کرد و در اين مسير هراس نداشت که به چيزی متهم شود، در نتيجه دايرهای را طی و نظر را به عمل و عمل را به نظر تبديل ميکند.

خانيکی افزود: اگر حجاريان باعث شد که زمينههايی فراهم شود و فرهنگی تغيير کند، بدانيم که در اين کار دو تحول انجام گرفت؛ يکی در حوزه نظری يعنی عبور از دوگم​ها و جذمها و دوم غلبه بر مسالهی اخلاق. زيرا در ايران بدون يافتن راه اخلاق و منش دموکراتيک نمی​توان به دموکراسی و مردمسالاری رسيد. حجاريان اين مسايل را در خود نهادينه کرد و به منصهی حضور رساند.

خانيکی گفت: اگر در ايران روشنفکری ميخواهد کاری انجام دهد لازم است از اخلاق و توان مدارا برخوردار باشد و يکی از دلايلی که حجاريان کمتر ضربه خورد به دليل اين بود که تحملش بيشتر بود.

خانيکی افزود: ما به راهبردهای بنيادی برای پيشرفت نياز داريم و برای رسيدن به اين راهبردها بايد در پيشفرضهای خود باقی نمانيم و بر تاريخ استبداد زده غلبه کنيم و برای اين غلبه نياز به تحول در اخلاق داريم.

وی خاطرنشان کرد: در کنار تلخيهايی که خاطرهی ترور حجاريان دارد، درس شيرينی ميتوانيم بياموزيم و آن امکان نقش آفرينی توسط افرادی مثل اوست، که راهش پذيرش تغيير در عرصه نظر و عمل است يعنی شهامت انديشيدن و شهامت دفاع کردن از انديشه.

 

عمادالدين باقی: آمريکا ترجيح می​دهد که قدرت به نفع اقتدارگرايان يکدست شود

به گزارش خبرنگار سياسی خبرگزاری دانشجويان ايران(ايسنا)، عمادالدين باقی طی سخنانی در مراسم "روز نفی خشونت" که به مناسبت چهارمين سالگرد ترور حجاريان در جبهه مشارکت ايران اسلامی برگزار می​شد، با بيان اين که روزنامه "سلام" در حالی تحمل نشد که مضمونش در دوران انتشار بيشتر به مضمون روزنامه​های امروزی محافظه​کاران نزديک بود، از آن به عنوان يک جريان خودی درونی ياد کرد که هم تحمل نشد و هم به عنوان جريان نفاق و حتی خطرناک​تر از دشمن خارجی معرفی شد.

وی خشونت را دارای دو خاستگاه روانشناختی و معرفت​شناختی دانست و افزود: خشونت​طلبان با نظريه خود مبنی بر تهاجم فرهنگی معتقد بودند همانگونه که در صحنه جنگ بايد دشمن را از پا درآورد بايد در عرصه فرهنگی نيز برخورد مشابهی داشت. از اين همين رو طيف گسترده​ای از روشنفکران لائيک و حتی دلسوزان نظام در حکومت را دشمن تلقی می​کردند.

باقی دوم خرداد ​۷۶ را واقعه​ای غيرمنتظره برای خشونت​طلبان دانست و گفت: جريان خشونت​گرايی که پيش از دوم خرداد مجهز به سازمان قدرت شده بود، معتقد بود که جريان اصلاحات و روند اصلاح​طلبی به علت مسامحه آنان در قلع و قمع اين طيف صورت پذيرفته است. آنان با اين تصور که پروژه دوم خرداد فقط مختص به عده محدودی است، تصميم گرفتند تا کار معوقه​شان را به انجام برسانند و اين کار را با ترور حجاريان آغاز کردند.

عضو شورای مرکزی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات آن​چه را موج برانگيخته شده پس از ترور حجاريان عنوان می​کرد، مورد اشاره قرار داد و گفت که اين موج ادامه چنين روندی را برای خشونت​طلبان غيرممکن می​کرد.

وی ابراز عقيده کرد: آنان احساس کرده بودند منفوريتی که به اين طريق برای خود می​آفرينند و مظلوميتی که برای طيف مقابلشان ايجاد می​کنند، به نفع آنها نخواهد بود. پس از آن، برخی فعالان سياسی و مطبوعاتی، محکوم و تعدادی از مطبوعات توقيف شدند.

باقی با بيان اين اعتقاد که خشونت​طلبان می​خواستند تا برخی چهره​ها همچون خاتمی از چشم مردم بيفتد و مراکزی همچون مجلس بدون کارکرد مثبت برای مردم تلقی شود، خاطرنشان کرد: در نتيجه اين گونه اقدامات اصلاح​طلبان مقبوليتشان را از دست دادند ولی مشروعيت و مقبوليتی برای محافظه​کاران به بار نيامد.

باقی با طرح اين ادعا که پس از در اختيار گرفتن مجلس هفتم چالش​هايی ميان اکثريت آن ايجاد خواهد شد، گفت: يک گرايش بنيادگرا که امنيت را در گرو حذف و سرکوب می​دانست، می​خواهد همچنان همين روش را ادامه دهد و نيروی اصلاح​طلبی را به نقطه صفر برساند تا مبادا بار ديگر تاريخ تکرار شود. اين در حاليست که گرايش ديگرشان معتقد است که اين پيروزی را بايد به هر ترتيب حفظ کرد.

وی متغيرهای داخلی و خارجی بسياری را برای تعيين قالب شدن هر يک از اين نگرش​ها بر ديگری متصور شد و تصريح کرد: از جمله متغيرهای داخلی آن است که تا پيش از اين نيروهای داخلی به دو دسته اصلاح​طلب و غيراصلاح​طلب تقسيم می​شدند، ولی در حال حاضر موضع​گيری​ها نسبت به اين دو نگرش جايگاهشان را مشخص می​کند.

رييس انجمن دفاع از حقوق زندانيان در تشريح متغيرهای خارجی به نقش اپوزيسيون خارج از کشور اشاره کرد و گفت: بخشی از اين اپوزيسيون معتقد است که چنانچه جناح بنيادگرا زمام امور را در داخل بدست بگيرد هرچه سريعتر نظام جمهوری اسلامی از ميان خواهد رفت، بنابراين از آنان حمايت می​کند. البته آمريکا نيز که همواره خواهان پايان يافتن حاکميت دوگانه در ايران بود و در مقطعی ترجيح می​داد اين اتفاق به نفع اصلا​ح​طلبان روی دهد، حال که اصلاح​طلبان زمينگير شده​اند و از علاقه مردم نسبت به آنها کاسته شده است، ترجيح می​دهند که قدرت به نفع اقتدارگرايان يکدست شود تا بتوانند تکليفشان را با ايران روشن کنند. اگرچه اروپا همچنان خواهان يکدست شدن حکومت به نفع اصلاح​طلبان است.

وی با تاکيد بر اينکه جريانی که خواهان حذف مخالفان بود و اجازه شکل​گيری هيچ آلترناتيو ديگری را نمی​داد و به اقداماتی همچون ترور حجاريان، قتل​های زنجيره​يی، و ايجاد زمينه محکوم کردن فعالان سياسی و مطبوعاتی و توقيف مطبوعات دست زد همچنان بر ادامه همان روش پافشاری می​کند، مدعی شد: بعيد است که آنان دست از مواضعشان بردارند و ميانه​رو شوند. البته اميدوارم اقداماتشان همچون ترور حجاريان ناکام بماند، فعالان سياسی زندانی بار ديگر به عرصه جامعه برگردند، محيط امن و آرامی برای تمامی ملت فراهم شود و مردم همگی با هم آزادی را در آغوش بگيرند.

 

در حاشيه:

* سعيد حجاريان در ابتدای سخنرانی​اش با بيان اين​که ​۴ سال متمادی است که به مناسبت سالروز ترور او چنين مراسمی برگزار می​شود، گفت: از شما می​خواهم که ديگر اين کار را ادامه ندهيد و برای مناسبت​های ديگر، همچون مرگ زهرا کاظمی سالگرد بگيريد؛ چرا که بازتوانی من بهتر از اين نخواهد شد، مگر اين​که در علم پزشکی جهشی روی دهد.

* حجاريان ضمن تشکر از سخنرانان قبل اين مراسم گفت: دوستان در سخنرانی​هايشان مبالغه کرده​اند و از من خورشيد ساخته​اند. من خودم هم نمی​دانستم که اين​قدر آدم مهمی هستم.

* حجاريان در ابتدای سخنرانی​اش با بيان اين​که قصد ارايه​ی تحليل از مسايل سياسی را ندارد، به حاضرين گفت: «قصد دارم برايتان خاطره تعريف کنم؛ خاطراتی از زمان ترور، حضورم در بيمارستان، اغما و پس از آن. از کدام بخش می​خواهيد برايتان خاطره تعريف کنم؟»

حاضرين گفتند: از زمانی که در اغما بوديد!

حجاريان با اشاره به کتاب "کمدی الهی" اثر دانته گفت: «اغما به منزله​ی حضور در عالم برزخ است که در آن صورت مثالی افراد مشخص است. من نمی​توانم آن را برايتان تعريف کنم؛ چون برخی از آدم​ها در آن​جا به شکل حيواناتی ديده می​شدند مثل قورباغه و مارمولک و من تعجب می​کردم که آنها چرا اين شکلی شده​اند و چون نمی​توانم از آنها اسم ببرم نمی​توانم خاطراتم از دوران اغما را برايتان تعريف کنم».

* حجاريان گفت: زمانی آقای خاتمی می​گفت که امام خمينی (ره) چشم برزخی دارد و همه را به شکل مثالی می​بيند. آقای دعايی در پاسخ به او گفته بود پس پنجه​ات را زير عبايت کن تا امام نبيند. خاتمی به او گفته بود امام حداکثر ما را به شکل خرگوش می​بيند که پنجه​ی بزرگی ندارد. وای به حال آنان که شکل کفتار و شغالند.

* بر اساس اين گزارش، حجاريان در پاسخ به جمع حاضر که نام شخصی که می​گفت پس از ترور او سکوت کرد را جويا شدند، گفت: من نمی​گويم که او کيست. خودتان برويد و روزنامه​های آن زمان را بخوانيد.*

* محمد نعيمی​پور در پايان سخنان حجاريان، از سخنرانی سر باز زد و گفت: «شهادت می​دهم سعيد با سخاوت هرچه تمام​تر از روزی که وارد عرصه شده است، کار کرده و حتی با اين وضعيت هم ادامه می​دهد و هرآن​چه را که تجربه کرده در اختيار همه قرار می​دهد؛ در حالی که اگر من چنين حال و روزی داشتم ادامه نمی​دادم».

* نسخه​هايی از روزنامه​های توقيف شده​ی مشارکت، صبح امروز، فتح، آفتاب امروز و بهار، بر ديوار سالن اين مراسم نصب شده بود.

 

گزارش کامل ايلنا از مراسم نفی خشونت در سالروز ترور حجاريان

 

مراسم چهارمين سالگرد ترور سعيد حجاريان با عنوان نفی خشونت توسط شاخه جوانان جبهه مشارکت ايران اسلامی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار" ايلنا" در اين مراسم که عصر روز پنج​شنبه و با حضور جمعی از فعالان سياسی و دانشجويی و اعضاء جبهه مشارکت در محل دفتر مرکزی اين حزب برگزار شد ، مجيد فراهانی ، محسن کديور، عليرضا علوی تبار، عمادالدين باقی، هادی خانيکی، سعيد حجاريان و محمد نعيمی پور به ترتيب سخنانی را با محوريت نفی خشونت و ترور بيان داشتند.

همچنين در اين مراسم بخش​هايی از مطالب روزنامه های دوم خردادی در زمان ترور حجاريان توسط مجری مراسم قرائت شد.

سعيد حجاريان که در چهارمين سالگرد ترورش در محل دفتر مرکزی جبهه مشارکت ايران اسلامی همچنان با لکنت و به سختی سخن می گويد, اظهار داشت: بازتوانی ام از اين که هست، بيشتر نخواهد شد, مگر اين که در رشته پزشکی جهشی اتفاق بيفتد.

عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ايران اسلامی در پاسخ به پرسشی مبنی بر علل عدم شکايت از ضاربانش گفت: اگر اعتقاد داشتم که عدالت پروری می​​شود, حتما شکايت می کردم، البته نه از ضاربان بلکه از آمرين قضيه.

وی گفت: آقايی آمده در روز روشن جلوی پليس ترورکرده و رفته, بعد هم فاقد پيشينه کيفری شده، اين وضع ماست، به کجا شکايت کنم؟

حجاريان در ابتدای سخنانش با درخواست اين که از سال آينده مراسمی در سالروز ترورش برگزار نشود, افزود: ۴ سال، ديگر بس است، سال ديگر مثلا در سالمرگ زهرا کاظمی مراسم برگزار کنيد، گذشته ها , گذشته است.

حجاريان به ذکر خاطراتی از جريان ترورش و مسايل حاشيه ای آن پرداخت و در رابطه با علل ترور خود ابراز عقيده کرد: پس از قتل های زنجيره​ای و خصوصا قتل پوينده و مختاری و شريف, کانون نويسندگان نامه ای به خاتمی نوشتند که؛ ما را يکی يکی می کشند، يک وقتی برای ديدار به ما بده يا باديگاردی برای ما بگذار.

وی با اظهار اين که اين نامه را خاتمی به او به عنوان مشاور رئيس جمهوری ارجاع داد تا بررسی کند, افزود: آنها را يک بار هم پيش از آن هم می خواستند آنها را در سفری که به ارمنستان داشتند, دسته جمعی با اتوبوس به دره بفرستند که موفق نشدند.

حجاريان با اشاره به پيگيری​هايی که در روزنامه صبح امروز به مدير مسئولی خودش در رابطه با قتل های زنجيره ای صورت داد، گفت: اين خاری در چشم کسانی بود که ترغيب به خشونت می​کردند. لذا ما را هم ترور کردند.

وی با اشاره به پيام های زيادی که در تبری از ترور او توسط افراد مختلف داده می شد, ادامه داد: خيلی ها در داخل پيام دادند, نلسون ماندلا ۲ بار زنگ زد و از خاتمی قضيه را پيگيری کرد , وزارت خارجه فرانسه بيانيه داد و ... ولی برخی در کشور ما هنوز لام تا کام حرف نزده​اند، سکوت کرده​اند و سکوتشان برای ما تعجب​آور است!

حجاريان در پاسخ به پرسش يکی از حضار که علت پخش مکرر اخبار مربوط به ترورش توسط صدا و سيما را جويا شد, گفت: آن موقع خيلی عزيز شده بودم. حتی روزنامه عصر به من می گفت " سعيد عزيز"

وی افزود: CNN دم به دم از من ريپورت پخش می​کرد. صدا و سيما هم مجبور بود که پخش کند.

حجاريان در پاسخ به پرسشی در مورد احتمال انتقام​گيری محافظه​کاران پس از به دست گرفتن قدرت گفت: آنها اين کار را نمی​کنند، يک لقمه خورده​اند, بايد فعلا آن را هضم کنند.

وی در مورد تعامل مجلس هفتم و دولت خاتمی پيش بينی کرد: موسوی لاری را از وزارت کشور می اندازند، وزارت اطلاعات را هم می خواهند بگيرند.

++++++++

عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ايران اسلامی گفت : برای پيشبرد اصلاحات به راهبردهای مسأله بنياد نياز داريم و برای اين کار محتاج به آنيم که در پيش فرض های گذشته مان به سر نبريم.

به گزارش ايلنا، هادی خانيکی در مراسم سالروز ترور حجاريان تحت عنوان " نفی خشونت" که توسط شاخه جوانان جبهه مشارکت ايران اسلامی برگزار شد، افزود: برای ادامه مسير اصلاحات بايد بر دوگانگی ها و سوءظن هايمان غلبه کنيم و برای اين غلبه نياز به تحول روحی و اخلاقی داريم.

وی با تأکيد بر تغيير در عرصه نظر و عمل برای پرهيز از دوگانگی و سوءظن, افزود: اگر اين امر صورت نپذيرد, تبديل به چيزی می شويم که نوعی عوام زدگی جديد در آن است .

وی در بخش ديگری از سخنانش اظهار داشت: دوگانگی وقتی به شکل تند و خشن در می آيد , از آن ترور هم بيرون می آيد.

خانيکی با بيان اين که پذيرش يک نظريه در جامعه, به حاملان آن نظريه بستگی دارد, افزود: انديشه های اصلاحی که در کشورمان پا گرفت, بخشی از آن مديون کسانی است که دگم هايی مثل دوگانگی را شکستند.

وی افزود : کسانی می توانند پيوند بين حوزه نظر و عمل ايجاد کنند که ا ز متهم شدن نمی هراسند.

وی تصريح کرد: مرد مسالاری نه تنها يک روش که منش نيز هست. اين که برای ديگری حق قايل باشيم و اين موارد جزء نيل به دموکراسی است.

+++++++

رييس انجمن دفاع از آزادی مطبوعات گفت: اصلاح طلبان اخلاق و شرع را زير پا نگذاشتند و سربلند حذف شدند.

به گزارش ايلنا، محسن کديور در مراسم "نفی خشونت" که در چهارمين سالگرد ترور سعيد حجاريان برگزار شد, افزود: می شود به کفايت برخی اصلاح طلبان ايراد بگيريم , می شود اين ايرادات را از خاتمی هم گرفت. اما خاتمی به رغم همه ضعف​هايش, همچون ديگران دروغ نگفت و ناحق را به ظاهر به حق تبديل نکرد.

وی با طرح اين پرسش که "آيا می​توانيم شرعا دروغ بگوييم و تقلب کنيم و آيا تزوير دينی در جامعه اسلامی مجاز است؟ گفت: .برخی معتقدند قرائتی از اسلام اين گونه امور را مجاز می​شمارد و اگر حفظ نظام در گرو اقتدار آنها باشد، در اين صورت برای حفظ خودشان, هرکاری مجاز می​شود. در اين صورت اين قابليت خواهد بود که حفظ نظام در برخی از مواقع در گرو حذف فيزيکی فرد، حزب يا جريان اجتماعی از صحنه سياسی به هر قيمتی -چه قانونی و چه غير قانونی- مجاز است.

وی با اشاره به سالروز ترور حجاريان گفت: کسانی که دست به ترور زدند, قطعا با يک صبغه دينی دست به اين کار زدند.

کديور با اشاره به مراتبی که صدور و اجرای حکم قضايی دارد, گفت: اگر کسی متهم شود, بايد با استفاده از حق وکيل, در حضور هيأت منصفه و يک قاضی رسمی دادگستری و با رعايت موازين آيين دادرسی کيفری و ساير مراحل , در صورتی که حکم تاييد شد, توسط ضابط قضايی اجرا شود ولی ترور حايز هيچ کدام از اين شرايط نيست.

کديور افزود: ترور ضداخلاقی​ترين پديده بشری است. اين که کسی به خود اجازه دهد, جان کس ديگری را بگيرد, تنها به اين دليل که با او مخالف است و يا عقيده​اش را نمی​پسندد، اين نهايت عجز يک ا نسان را می​رساند.

وی در بخش ديگری از سخنانش اظهار داشت: پيروزی که به قيمت تقلب, ردصلاحيت های غير قانونی و بستن

دهها روزنامه و مجله به دست آيد, افتخار نيست.

کديور افزود: حجاريان سند مظلوميت يک جريان اخلاق گراست . مهم نيست که اين جريان در قدرت نماينده​ای نداشته باشد , مهم نيست که همه قطب​های سياسی کشور را جريان مقابل تصرف کند و مستانه بخندد, مهم اين است که آيا در مقابل وجدان عمومی از آنچه کرده​اند, دفاع می​کنند.

وی افزود: به نظر می رسد اصلاح طلبان با هر ضعفی که داشته​اند,​ حداقل اين قدر سربلندند که کار پنهانی نکردند, دستور پنهانی صادر نکردند. همان چه که نشان دادند,​ بودند و هستند و نه چيز بيشتر.

کديوردر خاتمه افزود: در چهارمين سالگرد ترور حجاريان خدا را سپاس می گوييم که در دست داشتن قدرت , دوستان ما را به سمت زير پا گذاشتن ضوابط دينی و اخلاقی نبرد.

+++++

به گزارش ايلنا، مجيد فراهانی در مراسم روز نفی خشونت در چهارمين سالگرد ترور حجاريان با توصيف اين واقعه به عنوان پرهزينه ترين اتفاق در جريان اصلاحات گفت: در پروژه بستن فضای سياسی جامعه از تمام روش ها از جمله توقيف فله​ای مطبوعات، ردصلاحيت ها، خشونت، حبس فعالان سياسی و دانشجويی برای پيشبرد اهداف استفاده شد.

همچنين محمد نعيمی پور، رئيس فراکسيون مشارکت در مجلس شورای اسلامی در سخنان کوتاهی در رابطه با حجاريان گفت: من شهادت می دهم که آقا سعيد از روزی که وارد اين عرصه شده با سخاوت هر چه تمام تر کارهايش را انجام می دهد.

وی با اشاره به وضعيت جسمانی حجاريان گفت: او همچنان با سخاوت هر چه را تجربه کرده در اختيار ديگران قرار می دهد.

+++++++

عليرضا علوی تبار گفت: رفتارها و کنش های سياسی بيش از آنکه عقلانی باشند، عاطفی اند.

به گزارش ايلنا، اين کارشناس مسائل سياسی در مراسم چهارمين سالگرد ترور حجاريان تحت عنوان" روز نفی خشونت" در دفتر مرکزی جبهه مشارکت ايران اسلامی اظهار داشت: مدت ها پيش در متنی جامعه شناسی می خواندم که کنش های بشر، بيشتر از جنس احساس است. آن موقع اين مطلب خيلی برايم تعجب آور بود که چرا اين جامعه شناس کنش های سياسی را کنش های عقلانی نمی داند.

وی با اشاره به طبقه بندی "در رفتارهای معنادار انسانها" توسط ماکس وبرکه به ۴ گروه کنش های سنتی، عاطفی ،ابزاری و ارزشی تقسيم می شوند، افزود: ماکس وبر تنها ۲ کنش را عقلانی می داند. کنش ابزاری که مخصوص عرصه اقتصاد است و کنش ارزشی که بيشتر مخصوص عرصه فرهنگ است و ۲ کنش ديگر را غيرعقلانی می داند.

علوی تبار افزود: بعدها در تجربياتم و مشاهده توام با مشارکتم در عرصه سياست برايم مسجل شد که آن طبقه بندی درست است و رفتارهای ما در سياست بيش از آنکه عقلانی باشند، عاطفی اند.

علوی تبار تصريح کرد: ما در عرصه سياست، اقداماتمان بيشتر تابع دوست داشتن و نفرت هايی است که داريم به همين دليل امروز برای فهم اقدامی که عليه حجاريان اتفاق افتاد نه اين که انکار کنم که نقشه ای بوده، اما سعی می کنم آن را در يک فضای عاطفی بفهمم.

وی با بيان اين که سعی شده بود تا از امثال حجاريان چهره های وحشتناکی در ذهن افراد ساده لوح بسازند، افزود: اقدام به ترور، حاصل اين کينه ها و ذهنيت هايی بود که کاشته شده بود و اين داستان عرصه سياست ماست.

وی افزود: ترور حجاريان يک پيامد ديگر هم برای ما داشت. چرا که مجموعه ناهمگون ما را با يک پيوند عاطفی قدرتمند، از چندگانگی نجات داد و اين قافله پراکنده، انسجام پيدا کرد و اين بر ضد هدف ترور بود که می خواست مجموعه ای را متلاشی و پراکنده کند.

علوی تبار تاکيد کرد: اين سنت الهی است و اين ترور اگر چه به لحاظ عاطفی همه را نگران کرد، اما هم به لحاظ انديشه ای و هم به لحاظ ارتباطات وضع اصلاحات را سامان داد.

علوی تبار ادامه داد: بايد محبت و دلبستگی بيشتری را برای هم در عرصه سياست بکاريم و اصلاحات کمابيش در اين زمينه موفق بوده است. اين که گفتمان کينه و دشمنی و کشتن را به گفتمان گفتگو و نقد و دوست وهمراه تبديل کرد ،اين جهش بزرگی در تاريخ ايران است و اين چيزی است که اصطلاحات می تواند به آن ببالد.

وی افزود: ملت ما در آغاز انقلاب زشتی خشونت را اين طور که امروز احساس می کند، احساس نمی کرد و بايد جنگی اتفاق می افتاد ،بايد ترورهايی اتفاق می افتاد، تا اين ملت برايش مملوس شود که خشونت چقدر چهره پليدی دارد. اين تجربه تاريخی ملت ماست که بر هم انباشته شده است.

وی با توصيف عرصه سياست در ايران به مسابقه شطرنج گفت: اصلاح طلبان در ايران مشغول مسابقه شطرنج با گوريل بودند. گوريلی که هر لحظه صحنه را به هم می ريزد و ميز را می شکند و اين که اصلاح طلبان توانستند که دوام بياورند و بازی شطرنج را به بازی ديگری تبديل نکردند، موفقيت بزرگی است.

وی در پايان گفت: تمام دوستانی که امروز در زندان داريم نشان دادند که گر چه انسان های انديشمند و بزرگی هستند،اما دلهايی دارند که می تواند دوست داشته باشد و می تواند به موقع برای اين دوست داشتن فداکاری کند. اينها بيشتر از همه ما عاطفه ازخود نشان دادند.

+++++++

عمادالدين باقی گفت: خشونت​طلبان به دنبال اين بودند تا برخی چهره​ها همچون خاتمی از چشم مردم بيفتند و مراکزی همچون مجلس بدون کارکردی مثبت برای مردم تلقی شود.

به گزارش خبرنگار " ايلنا" باقی که در چهارمين سالگرد ترور حجاريان سخن می​گفت، افزود: خشونت​طلبان با نظريه خود مبنی بر" تهاجم فرهنگی" معتقد بودند؛ همانگونه که در صحنه جنگ دشمن با استفاده از تمامی سربازان و سرداران خود، به جنگ نظامی با کشور و نظام آمده بود و در اين جنگ هم اگر آنها را نمی​کشتی، تو را می​کشتند و در پايان هم دشمن شکست خورد، اکنون به جنگی فرهنگی روی آورده و با سربازان و سرداران فرهنگی خود به ميدان آمده است.

عضو انجمن دفاع از آزادی مطبوعات افزود: در اين جنگ هم از بين بردن سربازان و سرداران فرهنگی دشمن را هدف گرفتند و معتقد بودند؛ بايد دشمن را از پا درآورد، بايد در عرصه فرهنگی نيز همچون عرصه نظامی برخورد مشابهی داشت، از اين همين رو طيف گسترده​ای از روشنفکران لائيک و حتی دلسوزان نظام در حکومت را دشمن تلقی می​کردند و ماجرای قتل​های زنجيره​ای اتفاق افتاد.

باقی افزود: دوم خرداد يک واقعه غير منتظره​ برای طرفداران خشونت بود، جريان خشونت​گرايی که پيش از دوم خرداد مجهز به سازمان قدرت شده بود، معتقد بود که جريان اصلاحات و روند اصلاح​طلبی به علت مسامحه آنان در قلع و قمع اين طيف صورت پذيرفته است. آنان با اين تصور که پروژه دوم خرداد فقط مختص به عده محدودی است، تصميم گرفتند تا کار معوقه​شان را به انجام برسانند و اين کار را با ترور حجاريان آغاز کردند.

عضو شورای سردبيری روزنامه خرداد گفت: خشونت طلبان احساس کرده بودند احساس تنفری که به اين طريق برای خود می​آفرينند و مظلوميتی که برای طيف مقابل​شان ايجاد می​کنند، به نفع آنها نخواهد بود، پس از آن، برخی فعالان سياسی و مطبوعاتی، محکوم و تعدادی از مطبوعات توقيف شدند.

باقی به روزنامه سلام اشاره کرد وگفت: سلام در حالی تحمل نشد که مضمونش در دوران انتشار بيشتر به مضمون روزنامه​های امروزی محافظه​کاران نزديک بود و می​توان از آن به عنوان يک جريان خودی درونی ياد کرد که آن هم حتی تحمل نشد و به عنوان جريان نفاق و حتی خطرناک​تر از دشمن خارجی معرفی شد.

باقی با بيان اين نکته که در پی اقدامات محافظه کاران، مقبوليت اصلاح​طلبان از دست رفت اما در کنار آن مشروعيت و مقبوليتی برای آنها نياورد، گفت: با در دست گرفتن مجلس هفتم هم چالش​های جدی بين محافظه​کاران پديد خواهد آمد و يک گرايش بنيادگرا که امنيت را در گرو حذف و سرکوب می​داند، می​خواهد همچنان همين روش را ادامه دهد و نيروی اصلاح​طلب را به نقطه صفر برساند تا مبادا بار ديگر تاريخ تکرار شود، اين در حالی​است که گرايش ديگر در درون جبهه محافظه​کاران معتقد است که اين پيروزی را بايد به هر ترتيب حفظ کرد.

باقی نسبت به وجود جريانی که خواهان حذف مخالفان بود و اجازه شکل​گيری هيچ آلترناتيو ديگری را نمی​داد و به اقداماتی همچون ترور حجاريان، قتل​های زنجيره​يی، و ايجاد زمينه محکوم کردن فعالان سياسی و مطبوعاتی و توقيف مطبوعات دست زد، هشدار داد و گفت: بعيد است که آنان دست از مواضع​شان بردارند و ميانه​رو شوند، اميدوارم فعالان سياسی زندانی بار ديگر به عرصه جامعه برگردند، محيط امن و آرامی برای تمامی ملت فراهم شود و مردم همگی با هم آزادی را در آغوش بگيرند.

ليگابو، گزارشگر ويژه حقوق​بشر سازمان​ملل: جو وحشت و خفقان بر جامعه ايران حاکم است، ايلنا

تهران- خبرگزاری کار ايران

گزارشگر ويژه حقوق​بشر سازمان​ملل​متحد با انتشار گزارشی، ادعا کرد: برخورد سازمان​يافته در ايران از سوی جريانات تندرو، در حال ايجاد جوی از رعب و وحشت است.

اظهار نظر گزارشگر ويژه حقوق​بشر سازمان​ملل درباره ايران

به گزارش خبرگزاری کار ايران، ايلنا، آمبيی ليگابو، که آبان​ماه گذشته به ايران آمده بود، ديروز با انتشار گزارشی در مقر سازمان​ملل​متحد در ژنو، تصريح کرد: هرچند اصلاح​طلبان، در رده​های عالی دولت حضور دارند اما با اين همه برخی از نهادها که به دست تندروها اداره می​شود، آنها را در منگنه قرار داده​ است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، وی در گزارش خود ادعا کرده است: برخورد سازمان​يافته افرادی که ديدگاه​های انتقادی در خصوص عقايد سياسی، دينی، رسمی و نحوه عملکرد نهادها دارند، جوی از وحشت و خفقان را بر جامعه ايران حاکم کرده است.

ليگابو در ادامه ادعاهای خود اضافه کرده است: موارد مزبور به علاوه تحميل مجازات​های سنگين و نامتناسب بر ضد منتقدان، باعث شده اين جو فراگير خفقان، به خودسانسوری از سوی خبرنگاران و روزنامه​نگاران، روشنفکران، سياستمداران، دانشجويان و به​طورکلی همه مردم منجر شود.

گزارشگر ويژه حقوق​بشر سازمان​ملل​متحد در ادامه اين گزارش، برخی از نهادها از جمله مجمع تشخيص مصلحت نظام، شورای​نگهبان، شورای​عالی انقلاب فرهنگی و قوه​قضائيه را به فشارها و تضييقات سازمان​يافته​ بر ضد فرايندهای پارلمانی، دولتی و قضايی متهم کرده است.

اين گزارش می​افزايد: بسياری از کسانی که ليگابو با آنها ديدار کرده بود به وی گفته​اند: "در ايران، آزادی​بيان وجود دارد ولی آزادی پس​از بيان وجود ندارد.

گزارش اين حقوق​دان کنيايی که قرار است هفته آينده در نشست سالانه کميسيون حقوق​بشر سازمان​ملل​متحد ارائه شود بر اساس مأموريت وی در آبان​ماه گذشته به ايران، تدوين شده است.