فرهنگ و گفتگو و نقش سايت ها در
اينده سياسي ايران!
مصاحبه مهرزاد وطن آبادي با کيانوش تو
کلي
پنجشنبه، 2005/08/04
_در جريان وقايع خوزستان و شورش مردم در
اهواز دقيقاً پس از انتشار يك نامه اينترنتي بوده است . بدنبال اين نامه موجي از
تظاهرات خونيني در شهر بوقوع پيوست و در يک همگامي سايت ها و ماهواره ها بود
که خبر ان در سراسر جهان پخش شد و يکي از تلويزيونهاي ماهواره اي مستقر در انگليس
اين تظاهرات را در واقع رهبري کرد.
_چند روز پيش جواني در مهاباد
بدست مقامات انتظامي کشته ميشود، سپس پيکر او را به پشت خودرويي بسته در شهر به
زمين ميکشند بلافاصله صد ها سايت وو بلاگ عکس شوانه قادري را به سراسر جهان
تنها با فشار يک کليک مخابره مي کنند و هزاران سي دي عکس دست به دست در بين مردم
کردستان پخش مي شود و انتشار عكس ها موجي از تظاهرات رنجيري را
در شهر مهاباد ، اشنويه ، سردشت و همچنين شهرهاي اروپا و امريکا سازمان مي
دهد که همچنان ادامه دارد .
######################
س : با توجه به تعدد سايت هاي
مختلفي كه در اينترنت وجود دارد و همچنين
توزيع پراكندگي فعالان سياسي و استفاده آنها ، چه عاملي اساساً باعث تصميم شما به راه اندازي سايت گرديد. و در كنار اين
سؤال ميخواهم پرسشي ديگر هم طرح نمايم كه شما با توجه به راه اندازي سايت ، اطاق
پالتاكي فرهنگ و گفتگو را هم راه اندازي كرديد. چرا؟
پ: من هم در اينجا از شما تشكر ميكنم كه وقت گذاشتيد كه به سؤالات خودتان ويا
احتمالاً خوانندگان ديگر پرداخته و پاسخ آن را هم از زبان من بشنويد : سوال خوبي
را طرح نموديد . لازم است كه يك توضيحي را در همين ابتدا بدهم كه اطاق
پالتاكي فرهنگ و گفتگو تقريباً 3 سال است كه راه اندازي شده است و به اين دليل نام فرهنگ و گفتگو را برايش برگزيدم كه در دنياي
ارتباطات اينترنتي در حوزه سياست ، فرهنگ و.... در بخشهاي شنيداري و گفتاري كه در
آن زمان در اطاق هاي سياسي پال تاک ، بجاي
بحث منطقي ، جو تصفيه حساب هاي سياسي و رقابت
هاي ناسالم و برچسب زني رايج بود . بدينگونه
بود که اطاق پال تاکي فرهنگ گفتگو بدور از
جنجال هاي فوق و با يا يک برنامه ريزي هفتگي راه اندازي نمودم.
اما در مورد سايت فرهنگ و گفنگو بايد عرض كنم كه امروزه نزديك به 4000 سايت
فارسي زبان و طبق آخرين آمار حدود 58000
هم وب لاگ وجود دارد وبر آورد مي شود ، روزانه
نزديك به نيم ميليون خواننده وب لاگ در ايران
وجود دارد . البته اکثراين سايت ها جنبه هاي
صرف سياسي، خبري و اجتماعي ندارند و بيشتر آنها تجاري _ خدماتي هستند و بهر حال همه
آنان در اطلاع رساني عمومي شرکت دارند.
اما در مورد سايت هم بايد بگويم که جاي سايتي
با خط مشي سياسي مورد علاقه ام راخالي يافتم
، اگر دقت کرده باشيد در سر درب سايت نوشته شده است ً: " صداي آزاديخواهان
آينده نگر ايرانً"
يعني در واقع در همين يک جمله خط و مشي سايت فرهنگ گفتگو که مبتني بر دو اصل دموكراسي و آينده نگري مي باشد روشن
ساخته است و منظور" آينده نگري" آن مجموعه افکاري
است که فرارويا ندن ايران را به يک جامعه فراصنعتي
و پيوستن به جامعه جهاني را مد نظر دارد ودمکراسي
را هم از اين ديدگاه مي نگرم.
فرهنگ گفتگو خط مشي
" اتحاد براي دموكراسي" را پي مي گيرد که چندان مورد توجه ساير
سايت هاي سياسي که اکثرا جمهوريخواه مي باشند ,
نيست . در اين خصوص خود شاهد سانسورمستقيم ،بوده ام .
البته بر داشت بد نشود من به صاحبان اين سايت ها ي سياسي _ خبري و به کاري که انجام مي دهند،
خالصانه احترام مي گذارم و به نفش اطلاع رساني آنان واقفم . چرخاندن اين
سايت کار سخت و طاقت فرسايي است. بويژه اينکه، انگيزه مالي نقشي در ادامه کاري اين
سايت ها نداشته است و در واقع از جيب و وقت گران بهاي خود جهت اطلاع رساني مايه مي گذارند و از هيج حزب و دولتي هم کمک مالي
دريافت نمي کنند.
اين سايت ها ، خط و مشي هاي متفاوتي
را دنبال مي کنند و هر کدام البته ، خوانند گان خود را دارند. طبيعتا فکر سازي در يک سان انديشي بدست نمي ايد، بلکه تنوع سايت ها است که ما ايرانيان رابه غناي فکري مي رساند و اتفاقا يکي از ويژگي هاي عصر کنوني ،پراکنده گي و تنوع فکري _ سياسي است که با دوران صنعتي و چاپ کاغدي فرق اساسي دارد .
از سوي ديگر معني و مفهموم کار ژوناليستي امروزاساسا دگر گون شده است چراکه مردمي که رو درو حوادث قرار دارند با موبايل و اميل، عکس ، خبرو گزارش را مستقيما به
مراکز خبر رساني مخابره کنند و يا در روزنامه شخصي خود (وبلاگ ) بلافاصله بدون دوات و حروف چين بچاپ مي رسانند و اطلاع رساني از مراکز قدرت و سانسورجدا مي شود (نگاه کنيد به اخبار جنگ
عراق، سونامي ، انقجارات مترو لندن و....
)
امروز دنيا، دنياي ديگري شده است . شما نگاه كنيد زماني يك نشريه كاغذي كه ماهانه و يا هر دو هفته
يكبار به چاپ ميرسيد ،قادر بود به هزاران نفر ي خط و مشي سياسي راديکته کند و "توده هاي حزبي " هم پذيراي چنين رهنمود
هايي مي شدند و ما ايرانيان ضرر و زيان هاي چنين رهبري هايي را تجربه کرده ايم.
امروزه با توجه به تعدد سايت ها و وب
لاگها که _خود نشان از تنوع فكري عظيم ايرانيان است _ همه ما بايد
اين امر را به فال نيك بگيريم و من از تعدد اين سايتها و وب لاگها نه تنها نگران
نيستم بلكه اعتقاد راسخ دارم هر كدام ازآنها لااقل به بخشي از جامعه ايرانيان اطلاع رساني ميكنند. در همينجا لازم
است تاكيد كنم كه به اعتقاد من در واقع اين سايت ها و ماهواره ها جاي احزاب ديروزي را گرفته اند و به قهر مان دمکراسي مبدل شده اند.
آز آنجائيكه 70 در صد مردم ايران را جوانان زير 30 سال تشكيل ميدهند .سعي ما
براين است که مسئله جوانان و زنان را در مركز توجه سايت قرار دهيم . نويسنده هاي جوان را معرفي
كنيم و به مشکلات و نيازهاي امروزي جوانان
در داخل ايران توجه کنيم . چرا که نسل انقلابي ها مسن مي شوند و شکاف نسل ها خطري دوسويه است . متاسفانه اکثر خوانندگان سايت هاي خبري _ سياسي را نسل انقلابي
ها تشکيل مي دهند و جوانان را بايستي در وبلاگ نويس هاي داخل کشور جستجو نمود.
س: شما فكر نميكنيد كه سايت فرهنگ و گفتگو يك تريبون ديجيتالي براي منشور 81
يا براي دموكراسي بر مبناي 81 خواهد شد؟ آيا نمي توانستيد با توجه به سايتهايي
ديگري كه وجود دارند ، مانند جمهوريخواهان، مشروطه خواهان و سلطنت طلب براي نشر مواضع
خود استفاده ميكرديد؟ كما اينكه اين كار را تا حدي هم كرده ايد.
پ: واقعيت اين است كه خود منشور 81 داراي سايت است که برنامه و خط مشي خود را
دارد. در ارتباط با قسمت دوم سؤال شما
بايد بگويم كه من در گذشته مطالبي را مي نوشتم كه در سايتهاي ديگر به چاپ ميرسيد،
من مشكلي براي انتشار نظراتم نداشتم و فرهنگ گفتگو يک سايت عمومي ميباشد.
واقيعت اين است که امروز اکثرايرانيان در خارج از ايران به اينترنت
دست رسي دارند و برتعداد كاربران اينترنت در ايران روز بروز افزوده ميشود و بر طبق
آمارمقامات جمهوري اسلامي ، در داخل ايران حدود 7 ميليون كاربر اينترنتي وجود دارد و در
واقع اينترنت قلب قهرمان دمکراسي است که هيج فيترينگي
قادر نيست جلوي خبر رساني را بگيرد .
بگذاريد مثالي بزنم : خبرمراسم عاشورا در شمال شهر تهران
که ازسوي جوانان خوش ذوق اجرا شد ه بود و خبران
در يک سايت نه چندان معروف و کم بيننده، مورد مطالعه 64000 نفر قرار گرفته
است .حالا شما در نظر بگيريد که مطالب سايت هاي پربيننده به چه ميزان خواننده دارد
.
باز هم تاکيد مي کنم " فرهنگ گفتگو " يک سايت و يا روزنامه ژورناليستي صرف نيست بلکه دقيقا يک خط مشي ساسي
را دنبال مي کند که برپايه دمکراسي و آينده
نگري استوار است.
س: موضوعات جالبي را مطرح كرديد و اينكه قهرمان دموكراسي اينترنت است و اينكه
مبارزات سياسي از اين طريق پيش ميرود . آيا فكر ميكنيد سايت هاي اتحاد
جمهوريخواهان ، صداي من ، اخبار روز ، ايران امروز وديگر سايتها، آينده نگر
نيستند؟ آيا با توجه به تنوع سايت ها و با توجه به تعلقاتتان به بعضي از اين
سايتها فكر نميكرديد سايت تان با كم اقبالي مواجه گردد ، بهر حال شما مطالبي را
ازجاهاي ديگر كپي كرده و در سايت خود قرار ميدهيد واحساس نميكنيد كه مردم استقبالي
از آن نكنند؟
پ: در اينجا لازم ميبينم كه توضيح مجددي را ارائه دهم. ببينيد اساسا بسياري از
سايت ها و وب لاگها در دنياي بي انتهاي اينترنت هر كدام خوانندگان خاص خود را
دارد. حال يك سايت پربيينده تر و سايت ديگر كم بيينده تراست.جهت اطلاع شما و
خوانندگان سايت ، بزودي يك جدول آماري بازديد کنندگان سايت راانتشار خواهيم داد که در آن بروشني نشان مي دهد که تعداد بازديد
کنند گان ان در عرض نيم سال ، شش برابر شده است.
البته ما ادعايي نداريم و بيشترين هدف مان پيش برد خط مشي سياسي است و هيچ
اصراري كه سعي کنيم تيراژ سايت را زياد
نشان دهيم ، نداريم.
اينكه از سايت هاي ديگر كپي ميكنم ،
سؤال جالبي است . بعضي ها كه وارد به کار
سايت ها نيستند فكر ميكنند تمام مطالبي كه در سايتهاي پر تيراژ است از منابع
مستقل تغذيعه مي شوند .
اگر به منابع خبري ان با دقت نگاه کنيد، متوجه مي شويد كه 98 % مطالب اين سايت ها از سايت هاي ديگر
برگرفته شده است . در واقع بجز سايت هاي داخل کشور که با هزينه دولتي و يا خصوصي اداره
مي شود و يا سايت راديو فردا و بي بي سي و ديگر راديوهاي فارسي زبان که بودجه کلان
دولتي را بخود اختصاص مي دهند و داراي شبکه خبري مستقل و کارشناسان زبده اداره مي
شوند .
بنابراين سايت هاي سياسي اپوزيسيون غير
حزبي ، داراي تشکيلات خبر رساني و کارمند و خبرنگارنيستند و اينگونه سايت ها ازيک تا 3 نفر تشکليل شده است که اساس کار هم "کپي
رايت" است و تنها فرق اساسي که در اين است که برخي از سايت ها به دليل پر بيننده
بودن، نويسندگان مقالات را ملزم مي کنند که مقالاتشان را به جاي ديگر ندهند و نويسندگان
چنين مقالاتي برخلاف ميل واقعي خود به اين مقررات گردن مي گذارند نه تنها نويسندگان
مقالات پولي در يافت نمي کنند بلکه در برخي موارد هم کمک مالي هم به سايت مربوطه مي دهند . بنابراين وضيعت عجيبي
است اگر در سايت هاي حرفه اي نويسندگانه پولي بات مقالات خود دريافت مي کنند و
مقالات اصلي داراي کد است و باز شدن ان نيازمند ابونه شدن مشترکين مي باشد.
بنابراين سايت هاي سياسي _ خبري ايرانيان در اينده راهي ندارند که به سود دهي برسند و
همان مقرارت سايت هاي حرفه اي را غرب را بخود بگيرند .البته به دليل فليترينگ بايستي
مرتبط سايت هاي جديد راه اندازيشود که مطالب سايت هاي "مادر" را بدست
خوانندگان خود در ايران برسانند.
بنابر اين در دنياي ارتباطات اينترنتي
"كپي رايت " يك واقعيت
غير قابل انكار است و درپاي اکثر اين سايت هم نوشته شده است که با ذکر منبع کپي
کردن ازاد است مشکل اين است که برخي ازسايت ها از ذکر منبع اصلي، خود داري مي
کنند و يا نويسندگان، مقالات خود را
همزمان به چندين سايت اميل مي کنند .
س: اين قسمت سؤالم ممكن است خيلي خصوصي باشد . اگر خواستيد به آن جواب ندهيد .
آيا عوامل و منابع معيني تامين كننده سايت تان هستند و با توجه به اينكه شما از
حاميان منشور 81 هستيد و به لحاظ موقعيت اقتصادي اگر عوامل اين منشور نتواند حوايج
مالي سايت شما را تامين كند ، ايا اساساً منابع مالي تان را بيشتر سلطنت طلبها قرار ميدهيد و احياناً از آنها
كمكي را دريافت كرده و يا خواهيد كرد ؟
پ: من اين سوال شما را خصوصي تلقي نميكنم و به ان پاسخ دقيق و روشني مي دهم .
اولاً هزينه خود سايت گران نيست.
يعني شما با مبلغي سالانه معادل
150 يورو ميتوانيد سايت پر ظرفيتي را راه
اندازي كنيد . ولي ما در ابتداي راه اندازي سايت فرهنگ گفتگو ، مبلغ زيادي را صرف تبليغ
سايت كرديم كه حدوداً 1000 دلار براي ان پرداخت شد و اين پول را دوستاني پرداختند كه نام
و مشخصاتشان را هم در سايت اعلام كرديم. اصولا ما ًتا کنون با مشكل جدي مالي مواجه نشده ايم. در واقع مشکل پول نيست
بلکه نيرو انساني دواطلب مي باشد .در واقع
سايت ها يي که روزانه 3 بار گردگيري شوند و حدودا 10 تا 20 مطلب در آن گذاشته مي شود ، نيازمند شش ساعت کارروزانه است
.
در مورد منشور 81 بايد گفت که هرگز يك تشكيلات نبوده و فقط يك برنامه و خط مشي بود ه است وتنها در مقطع انتشارطرح
فراخوان ملي رفراندوم بود که تا حدودي جنبه تشکيلاتي بخود گرفت .
س: بعنوان آخرين سؤال ، شما در حين صحبتتان از صحنه فراگيري كه در
اينترنت براي مبارزه سياسي وجود دارد اشاراتي را داشتيد و حتي قهرمان بلامنازع
دموكراسي را اينترنت ميشناسيد. ميخواستم مقداري اين مسئله را بيشتر توضيح دهيد و
اگر برايتان ممكن است چند مثال هم بزنيد؟
پ: به نظر من سؤال بسيار جالبي را مطرح كرديد . شما اگر دقت كرده باشيد در
جريان وقايع خوزستان و شورش مردم در اهواز دقيقاً پس از انتشار يك نامه اينترنتي
بوده است . بدنبال اين نامه موجي از تظاهرات خونيني در شهر بوقوع پيوست و در يک
همگامي سايت ها و ماهواره ها بود که خبر
ان در سراسر جهان پخش شد و يکي از تلويزيونهاي ماهواره اي مستقر در انگليس اين
تظاهرات را در واقع رهبري کرد.
مثال ديگري ميزنم: همين چند روز پيش جواني در مهاباد بدست مقامات انتظامي
کشته ميشود، سپس پيکر او را به پشت خودرويي بسته در شهر به زمين ميکشند بلافاصله
صد ها سايت وو بلاگ عکس شنه قادري را به
سراسر جهان تنها با فشار يک کليک مخابره مي کنند و هزاران سي دي عکس دست به دست در
بين مردم کردستان پخش مي شود و انتشار عكس ها موجي از تظاهرات رنجيري را در شهر مهاباد ،
اشنويه ، سردشت و همچنين شهرهاي اروپا و
امريکا سازمان مي دهد که همچنان ادامه دارد .
همچنين اعدام دو جوان همجنس گرا در مشهد و درج صحنه
اعدام آنها در سايت ها باعث گرديد كه حتي در روزنامه هاي اروپا و آمريكا منعكس
گردد ، به گونه اي كه اتحاديه اروپا ، دولت امريکا و سازمانهاي حقوق بشري ، اعدام دو نواجوان همجنسگرا رابشدت محکوم کرده
اند .
اينگونه است که سايت ها و ماهواره قهرمان دمکراسي
در ايران هستند و احزاب و سازمانها سياسي
تنها با بکارگيري اين ابزار ديجتالي است که مي توانند در اينگونه حر کات موج سومي نقش داشته باشند . آنان بايد اعضا و هواداران خو را تشويق کنند
که به چنين ابزاري مجهز شوند وتوجه داشته باشند که ابزار ديجتالي با سيستم حزبي
همخواني نداشته و بر اساس " سر دبير خودم " اداره مي شود.
زيرنويس
در يک مجموعه 4 قسمتي مصاحبه اي در موارد زيرانجام شده است که هر بخش بطور مستقل تنظيم شده است :
1-
در باره تاسيس سايت و اطاق فرهنگ و
گفتگو و نقش سايت ها در اينده سياسي ايران!
2-
مقوله جهاني شدن يا
گلوباليسم
3-
سياست اتحاد ها
4-
علل ضربات سال 1365
سازمان فدائيان خلق ( اكثريت )
شايان ذکر است که مصاحبه گر و مصاحبه شونده از دو ديدگاه فکري متفاوت به
مقولات جهاني شدن و سياست اتحاد ها تعلق دارند وضمنا مصاحبه قرار دادي و از پيش تعيين
شده نبود وحاصل يک گفتگوي رو در روصورت گرفته است و تنها در متن نوشتاري آن اديت و
تدقيق صورت گرفته و مطالب تکراري آن حذف
شده است.
